{"id":737,"date":"2017-07-24T11:39:16","date_gmt":"2017-07-24T08:39:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hertelden.net\/?p=737"},"modified":"2017-07-24T11:39:16","modified_gmt":"2017-07-24T08:39:16","slug":"turklerde-kadinin-yeri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hertelden.net\/index.php\/2017\/07\/24\/turklerde-kadinin-yeri\/","title":{"rendered":"T\u00fcrklerde Kad\u0131n\u0131n Yeri"},"content":{"rendered":"<p><em>Tarihte ya\u015fam\u0131\u015f t\u00fcm T\u00fcrk toplumlar\u0131nda kad\u0131n\u0131n yeri o kadar y\u00fcksektir ki bu di\u011fer toplumlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamaz bile. Keza T\u00fcrkler m\u00fcsl\u00fcman olmalar\u0131 ile birlikte bu \u00f6nem &#8220;Cennet analar\u0131n ayaklar\u0131 alt\u0131ndad\u0131r&#8221; hadisi \u015ferifi ile birlikte maksimum noktaya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Bilge Ka\u011fan kitabesinde; Ka\u011fan der ki &#8221; Sizler Anam Katun, B\u00fcy\u00fck Annelerim, Hala ve Teyzelerim, Prenseslerim..&#8221; s\u00f6zleri ile hitab\u0131na ba\u015flar.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Eski T\u00fcrk inanc\u0131na g\u00f6re &#8221;Han ile Katun&#8221; g\u00f6k ve yerin evlatlar\u0131d\u0131r.Kad\u0131n\u0131n yeri yedinci kat g\u00f6kt\u00fcr.<\/strong><\/li>\n<li><strong>O\u011fuz Ka\u011fan Atam\u0131z\u0131n kutlu e\u015flerinden biri mavi bir \u0131\u015f\u0131ktan di\u011feri kutsal bir a\u011fa\u00e7tan do\u011fmu\u015f ola\u011fan\u00fcst\u00fc kad\u0131nlard\u0131r.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Eski T\u00fcrk destanlar\u0131nda kad\u0131n erke\u011finin her daim yan\u0131ndad\u0131r.Kad\u0131n erke\u011finin g\u00fc\u00e7 ve ilham kayna\u011f\u0131 kabul edilirdi.<\/strong><\/li>\n<li><strong>T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde destan kahramanlar\u0131 iyi ata binen, iyi sava\u015fan, iyi k\u0131l\u0131\u00e7 kullanan kad\u0131nlarla evlenmek istemektedirler.<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p><figure id=\"attachment_739\" aria-describedby=\"caption-attachment-739\" style=\"width: 497px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-739\" src=\"http:\/\/www.hertelden.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Banu\u00c7i\u00e7ek.jpg\" alt=\"Banu \u00c7i\u00e7ek\" width=\"497\" height=\"336\" srcset=\"https:\/\/www.hertelden.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Banu\u00c7i\u00e7ek.jpg 1600w, https:\/\/www.hertelden.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Banu\u00c7i\u00e7ek-300x203.jpg 300w, https:\/\/www.hertelden.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Banu\u00c7i\u00e7ek-768x518.jpg 768w, https:\/\/www.hertelden.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Banu\u00c7i\u00e7ek-1024x691.jpg 1024w, https:\/\/www.hertelden.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Banu\u00c7i\u00e7ek-696x470.jpg 696w, https:\/\/www.hertelden.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Banu\u00c7i\u00e7ek-1068x721.jpg 1068w, https:\/\/www.hertelden.net\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Banu\u00c7i\u00e7ek-622x420.jpg 622w\" sizes=\"auto, (max-width: 497px) 100vw, 497px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-739\" class=\"wp-caption-text\">\u00d6rnek olarak Korkut Ata&#8217;n\u0131n Bams\u0131 Beyrek hikayesindeki Banu \u00c7i\u00e7ek Katun&#8217;u verebiliriz.<\/figcaption><\/figure><\/li>\n<li><strong>Eski bir T\u00fcrk atas\u00f6z\u00fc; &#8221;Birinci zenginlik sa\u011fl\u0131k ikinci zenginlik iyi bir kad\u0131n.&#8221;<br \/>\n<\/strong><\/li>\n<li><strong>Sava\u015fta kad\u0131nlar\u0131n d\u00fc\u015fman eline ge\u00e7mesi b\u00fcy\u00fck bir utan\u00e7 say\u0131l\u0131rd\u0131.<br \/>\n<\/strong><\/li>\n<li><strong>O\u011fuz Ka\u011fan destan\u0131ndan \u00f6\u011frendi\u011fimize g\u00f6re \u0131rza tecav\u00fcz\u00fcn cezas\u0131 \u00f6l\u00fcm veya g\u00f6zlere mil \u00e7ekilmesiydi.<br \/>\n<\/strong><em>Arap gezgini Ahmed bin Fadlan T\u00fcrklerin tecav\u00fcz su\u00e7lusunun bacaklar\u0131ndan \u00e7apraz ba\u011flanm\u0131\u015f iki a\u011faca ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve\u00a0ipin kesilmesi sureti ile bacaklar\u0131n ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131ralar\u0131nda belirtir.<\/em><strong><br \/>\n<\/strong><\/li>\n<li><strong>Yine Arap gezgini olan \u0130bn&#8217;i Batuta \u015f\u00f6yle der &#8221; &#8220;Burada tuhaf bir hale \u015fahit oldum ki o da T\u00fcrkler&#8217;in kad\u0131nlar\u0131na g\u00f6sterdi\u011fi h\u00fcrmetti. Burada kad\u0131nlar\u0131n\u00a0k\u0131ymeti ve derecesi erkeklerinden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.&#8221;<br \/>\n<\/strong><\/li>\n<li><strong>\u00a0Ka\u011fan\u0131n buyruklar\u0131 yaln\u0131z &#8220;Ka\u011fan buyuruyor ki&#8221; ifadesiyle ba\u015flam\u0131\u015fsa ge\u00e7erli kabul edilmezdi.<br \/>\n<\/strong><\/li>\n<li><strong>Yabanc\u0131 devletlerin el\u00e7ilerinin kabul\u00fcnde hatun da hakanla beraber olurdu. T\u00f6ren ve \u015f\u00f6lenlerde kad\u0131n* hakan\u0131n solunda oturur siyasi ve idari konumlardaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini beyan\u00a0ederdi. Mesela b\u00fcy\u00fck Hun \u0130mparatorlu\u011fu ad\u0131na \u00c7in ile ilk bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131n\u0131 Tanr\u0131kut Mete Han&#8217;\u0131n Katunu imzalam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n<\/strong><\/li>\n<li><strong>Ebul Gazi Bahad\u0131r Han \u00a0Secere-i Terakime&#8217;de O\u011fuz ilinde yedi k\u0131z\u0131n uzun y\u0131llar beylik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmaktad\u0131r.\u00a0<\/strong><\/li>\n<li><strong>T\u00fcrklerin en eski destanlar\u0131ndan biri olan Yarat\u0131l\u0131\u015f Destan\u0131&#8217;n\u0131n da Yaratan&#8217;a ilham veren &#8221;Ak Ana &#8221; ad\u0131nda ki kad\u0131nd\u0131r.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Kad\u0131n\u0131n y\u00fcceli\u011fi Altay Da\u011flar\u0131&#8217;n\u0131n en y\u00fcksek tepesine &#8220;Kad\u0131nba\u015f\u0131&#8221; ismi verilerek ya\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Eski T\u00fcrklerde kad\u0131n miras hakk\u0131na sahipti. Kad\u0131n\u0131n kendine ait m\u00fclk\u00fc mevcuttu. Kad\u0131n\u0131n bunu istedi\u011fi gibi kullanma hakk\u0131 vard\u0131.\u00a0<\/strong><\/li>\n<li><strong>Eski T\u00fcrklerde koca kar\u0131s\u0131n\u0131 bo\u015fayabildi\u011fi gibi kad\u0131nda kocas\u0131n\u0131 bo\u015fayabilirdi.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>Buraya kadar T\u00fck toplumunda kad\u0131n\u0131n yerini ve verilen \u00f6nemi anlatt\u0131k.Bundan sonra da T\u00fcrk olmayan di\u011fer toplumlarda kad\u0131n\u0131n yerine bir bakal\u0131m:<\/strong><\/h3>\n<ol>\n<li><strong>\u0130ngiltere&#8217;de XI. asra kadar kocalar kar\u0131lar\u0131n\u0131 satabilirdi. H\u0131ristiyanlar ise; kad\u0131na \u015feytan g\u00f6z\u00fcyle bakm\u0131\u015flard\u0131r. Yine \u0130ngiltere&#8217;de kad\u0131n &#8220;murdar&#8221; bir varl\u0131k say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u0130ncil&#8217;e\u00a0el s\u00fcremiyordu. Kad\u0131nlar \u0130ncil&#8217;i okuma hakk\u0131na Hanry devrinde (1509-1547) sahip olmu\u015flard\u0131r.\n<p><\/strong><\/li>\n<li><strong>\u0130ngiliz piskoposu Dour&#8217;un 1888 y\u0131l\u0131nda Westminster Kilise&#8217;sinde vaaz verirken s\u00f6yledikleri ;\u00a0&#8220;Bundan y\u00fcz sene \u00f6ncesine kadar kad\u0131n erke\u011fin sofras\u0131na oturma hakk\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131 gibi sorulmadan s\u00f6ze ba\u015flamas\u0131 da caiz de\u011fildi. Kocas\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131n ucuna kocaman bir\u00a0sopa asard\u0131 ve kar\u0131s\u0131 ne zaman emrini tutmazsa onu kullan\u0131rd\u0131. Erkek \u00e7ocuklar ise; analar\u0131na ev i\u00e7inde bir hizmet\u00e7i kad\u0131ndan fazla paye vermezlerdi.&#8221;\n<p><\/strong><\/li>\n<li><strong>\u00a0\u00c7in&#8217;de \u00a0bo\u015fanma hakk\u0131 sadece erke\u011fe mahsustu.\n<p><\/strong><\/li>\n<li><strong>Budizm&#8217;in kurucusu Buda ise; ilk ba\u015flarda kad\u0131nlar\u0131 dinine kabul etmemi\u015ftir.\n<p><\/strong><\/li>\n<li><strong>Roma hukukunda kad\u0131n* kendi mal\u0131na h\u00fckmedemezdi* vasiyet yapamazd\u0131. Roma hukuku kad\u0131n\u0131 ergin kabul etmiyordu. Onu noksan ak\u0131ll\u0131 say\u0131yordu. Roma&#8217;da dul kad\u0131n\u0131n\u00a0evlenmesi su\u00e7 say\u0131l\u0131yordu.\n<p><\/strong><\/li>\n<li><strong>\u00c7in&#8217;de yeni do\u011fan \u00e7ocuk* erkekse pahal\u0131 kuma\u015flara* k\u0131z ise bez par\u00e7alar\u0131na sar\u0131l\u0131rd\u0131.\n<p><\/strong><\/li>\n<li><strong>\u0130ran&#8217;da kanlar\u0131 bozmamak i\u00e7in yak\u0131n akrabalarla evlilik uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu sebepten analar\u0131 ve k\u0131z karde\u015fleriyle evlenenler ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. ( \u00d6zellikle Mazdeizm&#8217;in pop\u00fcler\u00a0oldu\u011fu d\u00f6nemde.)\n<p><\/strong><\/li>\n<li><strong>Cahiliye Araplar\u0131n\u0131n k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 diri diri g\u00f6mmeleri bir ger\u00e7ektir. K\u0131z \u00e7ocu\u011fa sahip olmak onursuzluk say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarihte ya\u015fam\u0131\u015f t\u00fcm T\u00fcrk toplumlar\u0131nda kad\u0131n\u0131n yeri o kadar y\u00fcksektir ki bu di\u011fer toplumlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamaz bile. Keza T\u00fcrkler m\u00fcsl\u00fcman olmalar\u0131 ile birlikte bu \u00f6nem &#8220;Cennet analar\u0131n ayaklar\u0131 alt\u0131ndad\u0131r&#8221; hadisi \u015ferifi ile birlikte maksimum noktaya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bilge Ka\u011fan kitabesinde; Ka\u011fan der ki &#8221; Sizler Anam Katun, B\u00fcy\u00fck Annelerim, Hala ve Teyzelerim, Prenseslerim..&#8221; s\u00f6zleri ile hitab\u0131na ba\u015flar. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":738,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[327,328,329],"class_list":["post-737","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-tarih","tag-muslumanlarda-kadinin-yeri","tag-turklerde-kadinin-yeri","tag-yabancilarda-kadin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hertelden.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hertelden.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hertelden.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hertelden.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hertelden.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=737"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hertelden.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/737\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":740,"href":"https:\/\/www.hertelden.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/737\/revisions\/740"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hertelden.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hertelden.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hertelden.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hertelden.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}