Bereketli Hilal, Tarihte Tar\u0131m Devriminden sonra insanlar\u0131n ilk yerle\u015fim yerlerinin ve ilk medeniyetlerin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir b\u00f6lgedir. Net olarak tan\u0131mlamak gerekirse Orta Do\u011fu\u2019da yer almaktad\u0131r demek do\u011fru olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7e\u015fitli b\u00f6lgelerde M\u00fcnbit Hilal <\/strong>veya Verimli Hilal<\/strong> olarak da bilinen Bereketli Hilal kavram\u0131 ilk defa, Do\u011fu\u2019da bulunan uygarl\u0131klar\u0131n ve ge\u00e7mi\u015f zamanlardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz zaman\u0131na kadar Do\u011fu b\u00f6lgesinin tarihi ve co\u011frafi yap\u0131s\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olan Amerikan k\u00f6kenli oryantalist\/ do\u011fubilimci ve arkeolog James Henry Breasted taraf\u0131ndan 1914 tarihli bir lise \u00f6\u011fretim kitab\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bereketli Hilal terimi James Henry Breasted taraf\u0131ndan Orta Do\u011fu\u2019da yer alan hilal \u015fekilli bir b\u00f6lgeyi a\u00e7\u0131klamak amac\u0131yla kullan\u0131lm\u0131\u015f, bu terimin be\u011feni g\u00f6rmesi ve halk taraf\u0131ndan yayg\u0131n olarak kabul edilmesi sonras\u0131nda di\u011fer \u00e7e\u015fitli bilimsel makalelerde ve haberlerde yer almas\u0131yla birlikte yayg\u0131n kullan\u0131ma ge\u00e7mi\u015ftir ve bu yayg\u0131n kullan\u0131m g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de hala kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bereketli Hilal kavram\u0131n\u0131n orijinal versiyonu ilk \u00f6nce \u201cFertile Crescent<\/strong>\u201d olarak yaz\u0131lm\u0131\u015f, ard\u0131ndan ise t\u00fcrl\u00fc dillere \u00e7evrilmi\u015f ve d\u00fcnya genelinde kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk\u00e7eye do\u011frudan \u00e7evrilmi\u015f olan bu kavramdaki \u201cFertile\u201d kelimesi \u201cBereket\u201d ve \u201cCrescent\u201d kelimesi \u201cHilal\u201d veya \u201cYeni Ay\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye\u2019nin G\u00fcneydo\u011fu b\u00f6lgesini, Suriye\u2019yi, Irak\u2019\u0131, \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fc ve \u0130ran\u2019\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kapsayan Bereketli Hilal olarak adland\u0131r\u0131lan b\u00f6lge, insanl\u0131k tarihinde yerle\u015fik ya\u015fama ge\u00e7me evresini yani Neolitik \u00c7a\u011f veya Yeni Ta\u015f \u00c7a\u011f\u0131 olmak \u00fczere adland\u0131r\u0131lan \u00e7a\u011flara ge\u00e7i\u015fe tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f bir aland\u0131r. Avc\u0131l\u0131k ve toplay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 arkada b\u0131rak\u0131p yerle\u015fik hayat\u0131 benimsemeye ve tar\u0131mla u\u011fra\u015fmaya ba\u015flayan insanlar\u0131n hayvan ve bitki t\u00fcrlerini evcil hale getirmeye ba\u015flamas\u0131yla birlikte avc\u0131 olarak kalan bir n\u00fcfus olmas\u0131na ra\u011fmen \u00e7o\u011fu insan tar\u0131m temelli ya\u015fama ge\u00e7mi\u015ftir ve bununla birlikte insan n\u00fcfusunda kayda de\u011fer bir art\u0131\u015f olmu\u015ftur. Tar\u0131m devriminin sonu\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 yan\u0131nda bir\u00e7ok farkl\u0131 netice de bulunmaktad\u0131r. Tar\u0131m devriminin insanl\u0131k tarihinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahip olmas\u0131n\u0131n nedeni yaln\u0131zca n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ticaret ile birlikte g\u00f6\u00e7 kavram\u0131n\u0131n do\u011fmas\u0131, bu \u015fekilde de farkl\u0131 alanlarda tar\u0131m\u0131n yap\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Co\u011frafi ve tarihi ba\u011flamda kayda de\u011fer \u00f6neme sahip olan Bereketli Hilal, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Orta Do\u011fu olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z co\u011frafyada yer al\u0131r. Bu b\u00f6lge; g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Irak, Suriye, L\u00fcbnan, \u00dcrd\u00fcn, Mezopotamya ve T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcneydo\u011fu b\u00f6lgesini kapsayan alana denk gelmektedir. Bereketli Hilal, ge\u00e7mi\u015fte de bir\u00e7ok \u00f6nemli uygarl\u0131\u011fa ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Bu uygarl\u0131klardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r: Babiller, S\u00fcmerler, M\u0131s\u0131rl\u0131lar, Asurlular, Fenikeliler. Bu uygarl\u0131klar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n saklanm\u0131\u015f olmas\u0131, maddi a\u00e7\u0131dan refahta olmalar\u0131n\u0131n sebepleri aras\u0131nda Bereketli Hilal b\u00f6lgesinde kurulmalar\u0131 bulunmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu b\u00f6lgede temel ihtiya\u00e7lar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in gerek duyulan besin maddeleri, gerekli su ve tar\u0131ma elveri\u015fli \u0131l\u0131man bir iklim bulunmaktad\u0131r, bu sayede ge\u00e7mi\u015fte bu b\u00f6lgede kurulmu\u015f olan uygarl\u0131klar ya\u015fama elveri\u015fli ortamdan faydalanarak ve ayr\u0131ca di\u011fer alanlarda da geli\u015ferek g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cgeli\u015fmi\u015f\u201d olarak nitelendirdi\u011fimiz uygarl\u0131klar aras\u0131na girmeyi ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bereketli Hilal b\u00f6lgesinin tar\u0131ma elveri\u015fli olu\u015fu \u00e7ift\u00e7ilerin de i\u015fini kolayla\u015ft\u0131rmakta, daha fazla i\u015f \u00fcstlenebilmelerine olanak vermektedir. Daha fazla i\u015fi kald\u0131rabilecek olan \u00e7ift\u00e7ilerin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn alt\u0131ndan gelebilmeleri ve i\u015flerini daha kolay yapabilmeleri i\u00e7inse saban benzeri aletler kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r, bu geli\u015fmeyi tar\u0131m devrimi d\u00f6nemindeki teknolojik bir geli\u015fme olarak kabul etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7o\u011fu alanda kolayl\u0131k sa\u011flanmas\u0131 ile birlikte daha insanlar\u0131n daha fazla bo\u015f zaman\u0131 olmu\u015f ve i\u015f d\u0131\u015f\u0131ndaki aktivitelere ve bilime ay\u0131rabilecekleri daha fazla zaman yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bereketli Hilal Alan\u0131 , (M\u00d6 7500), \u00c7anak \u00c7\u00f6mlek \u00d6ncesi Neolitik d\u00f6neme ait ba\u015fl\u0131ca yerle\u015fim yerleri.<\/p>\n\n\n\n Mezopotamya’n\u0131n da\u011fl\u0131k b\u00f6lgeleri, \u00f6rne\u011fin Shanidar Ma\u011faras\u0131’n\u0131n (65.000\u201335.000 y\u0131l \u00f6nce) bulundu\u011fu yerde , Neandertal d\u00f6neminden beri i\u015fgal edildi , ancak bilinen bir sanatsal yarat\u0131m yoktu.<\/p>\n\n\n\n Mezopotamya’n\u0131n ilk sanatsal \u00fcr\u00fcnler alan\u0131nda g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenir Yukar\u0131 Mezopotamya’n\u0131n sonunda, sadece Neolitik’ten s\u0131ras\u0131nda \u00c7\u00f6mlek \u00d6ncesi bir basit insanlarda temsilleri ve hayvanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ile, bir s\u00fcre megalitler 9,500- ( 8000 M.\u00d6.). Bu, Levant’ta , Hayonim Ma\u011faras\u0131’nda oldu\u011fu gibi, daha erken bir geli\u015fme d\u00f6neminin ard\u0131ndan , 40.000 ila 18.500 BP aras\u0131nda de\u011fi\u015fen tarihlerle \u00dcst Paleolitik’in en erken tarihlerinden bilinen atlar gibi hayvan oymalar\u0131yd\u0131 .<\/p>\n\n\n\n Tarih\u00f6ncesi ve Antik Mezopotamya’da iklim M\u0131s\u0131r veya \u0130ndus Vadisi’ndekinden daha so\u011fuktu , yani Dicle ve F\u0131rat nehirlerinin vadileri g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00e7\u00f6llerinden \u00e7ok farkl\u0131yd\u0131; yaylalarda , bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc bak\u0131m\u0131ndan zengin, ke\u00e7i, yaban domuzu, geyik ve tilki ile dolu bozk\u0131r ve savanlarla serpi\u015ftirilmi\u015f orman \u015feritleri vard\u0131 . Tar\u0131m\u0131n icad\u0131ndan sonra , \u00e7ift\u00e7iler vadide \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar, ancak topluluk daha kolay tahkim edilebilir tepelerde ya\u015fad\u0131. \u00c7in ve \u0130ndus Vadisi Uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine , k\u00f6ylerin iki ekonomik y\u00f6nelimi vard\u0131: yoku\u015f a\u015fa\u011f\u0131 tah\u0131l tarlalar\u0131na ve yoku\u015f yukar\u0131 , zengin alt\u0131n ve bak\u0131r madenleriyle Anadolu da\u011flar\u0131na . Mezopotamya k\u00fclt\u00fcrleri bu nedenle s\u00fcrekli olarak kendi avantajlar\u0131 ve zorluklar\u0131 olan bir ak\u0131\u015f halindeydi.<\/p>\n\n\n\n Bereketli Hilal co\u011frafyas\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde bulundurdu\u011fu \u00fclkelerden bir tanesi olan Suriye, on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l kapsam\u0131nda ve kentselle\u015fme ba\u011flam\u0131nda en geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler aras\u0131nda yer al\u0131yor. Zaman i\u00e7erisinde Bereketli Hilal co\u011frafyas\u0131ndaki kentsel geli\u015fmeler g\u00fcneye kaymakta ve bu k\u0131s\u0131mlara den gelen \u00fclkelerde daha iyi ve standartlara daha yak\u0131n birer kentsel yap\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. N\u00fcfus kaymalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise Suriye\u2019den ba\u015flamak \u00fczere Irak\u2019a do\u011fru bir kayma ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Irak\u2019a kayan n\u00fcfusun ise k\u00f6yden kente do\u011fru ger\u00e7ekle\u015fen g\u00f6\u00e7 sonras\u0131nda b\u00fcrokrasi, ticaret gibi faaliyetlerin geli\u015fti\u011fi, vergilerin olu\u015fturmu\u015f oldu\u011fu y\u00fck\u00fc ve bunun yan\u0131nda topraklar\u0131n kentteki insanlar taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131yla birlikte gelir elde edilmesi g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. Bu \u015fekilde \u00e7e\u015fitli olumlu de\u011fi\u015fimlerin g\u00f6zlemlenilmesi ve ekonomik a\u00e7\u0131dan refaha ula\u015f\u0131lmas\u0131 ard\u0131ndan Irak temelli g\u00f6\u00e7\u00fcn artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\nBereketli Hilal Olarak Bahsedilen Yer Neresidir?<\/h2>\n\n\n\n
Bereketli Hilal Nereleri Kapsar?<\/h3>\n\n\n\n
Bereketli Hilal Kentleri<\/h4>\n\n\n\n